Autor: Martyna Sergiel
10 grudnia do konsultacji publicznych przekazany został projekt ustawy o asystencji osobistej stworzony z inicjatywy pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych Łukasza Krasonia.
– Nasz projekt jest realizacją zapisów Konwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami – komentował na łamach portalu www.niepelnosprawni.pl Łukasz Krasoń.
Teraz można zapoznać się z dokładną treścią merytoryczną wspomnianego projektu.
Zgodnie z projektem do ubiegania się o bezpłatną asystencję osobistą uprawnione mają być osoby w wieku 18-65 lat, dysponujące orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, które uzyskają w skali poziomu potrzeby wsparcia w sumie nie mniej niż 80 punktów, ale też osoby w wieku 13-18 lat, posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczenie o niepełnosprawności z określonymi wskazaniami.
Po ukończeniu 65 lat osoba będzie miała prawo do asystencji osobistej do dnia upływu okresu, który obejmowała decyzja.
Autorzy projektu podkreślają, że granica 65 lat jest powszechnie stosowana w krajach Unii Europejskiej. Jednakże, aby zapewnić, że osoby powyżej 65. roku życia będą miały dostęp do wsparcia – w wyniku wdrożenia ustawowej asystencji osobistej program resortowy „Asystent Osobisty Osoby Niepełnosprawnej” w następnych latach dotyczyć maseniorów w większym zakresie. Co więcej, rozwiązaniem, które ma zwiększyć dostępność do wsparcia w miejscu zamieszkania jest procedowany aktualnie w ramach konsultacji społecznych projekt.
Zgodnie z projektem prawo do asystencji osobistej będzie ustalane na wniosek. Wniosek będzie trafiał do Zespołu ustalającego prawo do asystencji osobistej.
Wniosek o ustalenie prawa do asystencji osobistej razem z formularzem samooceny będzie mogła złożyć również osoba z niepełnosprawnością, która jest ubezwłasnowolniona, albo za zgodą osoby ubezwłasnowolnionej, jej opiekun prawny lub osoba stale ją wspomagająca.
Skład Zespołu ustalającego prawo do asystencji osobistej będą stanowiły co najmniej dwie osoby. W skład Zespołu będzie wchodziła między innymi osoba z niepełnosprawnością podobną do przypadku osoby składającej wniosek. Jeżeli jednak dany rodzaj niepełnosprawności będzie uniemożliwiał pełnienie funkcji członka składu Zespołu przez osobę z niepełnosprawnością, w skład Zespołu będzie mógł wejść stały opiekun takiej osoby.
Ustawa przewiduje powstanie rejestru asystentów osobistych. To osoba z niepełnosprawnością będzie mogła sama wskazać asystenta realizatorowi, a asystent następnie zostanie wpisany do rejestru. Jeżeli nie zrobi tego samodzielnie, realizator usługi przedstawi jej co najmniej dwóch kandydatów zdolnych do świadczenia usługi danej osobie z niepełnosprawnością. Osoba niepełnoletnia bądź ubezwłasnowolniona dokonuje wyboru za zgodą przedstawiciela ustawowego.
Zgodnie z projektem, asystent osobisty wskazany przez użytkownika nie będzie musiał posiadać szczególnych kwalifikacji. Jednakże asystenci osobiści wskazani przez realizatora, np. samorząd, będą musieli posiadać specyficzne kwalifikacje: asystenta osoby niepełnosprawnej, opiekuna osoby starszej, opiekuna medycznego, pedagoga, psychologa, terapeuty zajęciowego, pracownika socjalnego, pielęgniarki, fizjoterapeuty — lub co najmniej 6-miesięczne udokumentowane doświadczenie w udzielaniu bezpośredniego wsparcia osobom z niepełnosprawnościami.
Osoba z niepełnosprawnością będzie mogła korzystać z usług kilku asystentów w tym samym miejscu i czasie.
Wedle zapisów projektów asystent będzie mógł udzielać osobie z niepełnosprawnością wsparcia przy:
- czynnościach związanych z higieną,
- czynnościach medycznych zleconych przez lekarza,
- czynnościach domowych,
- przemieszczaniu się,
- komunikowaniu się z innymi osobami,
- w pracy,
- w podejmowaniu aktywności społecznych.
Jeżeli asystent będzie miał wykonywać czynności medyczno-pielęgnacyjne, musi przejść odpowiednie szkolenie i mieć zgodę osoby z niepełnosprawnością lub jej reprezentanta prawnego.
Co ważne – asystentem nie będzie mógł zostać członek najbliższej rodziny.
Wedle zapisów projektu asystent będzie mógł pracować w miesiącu nie więcej niż 276 godzin. Maksymalna stawka godzinowa za pracę asystenta ma zaś wynosić 65 złotych (liczone na rok 2025) i będzie co roku waloryzowana.
Wedle projektu ustawy asystencja nie będzie świadczona na terenie:
- szpitala psychiatrycznego lub innych jednostek typu zamkniętego,
- domu pomocy społecznej,
- rodzinnym domu pomocy,
- zakładu opiekuńczo-leczniczego,
- zakładu pielęgnacyjno-opiekuńczego,
- hospicjum stacjonarnego,
- innej placówki całodobowej opieki dla osób z niepełnosprawnościami, z przewlekłymi chorobami lub osób w podeszłym wieku.
Kiedy osoba z niepełnosprawnością przebywa w jednym z tych miejsc, wówczas liczba godzin asystencji osobistej ma być skrócona o 75 procent.
Liczba przyznanych godzin asystencji osobistej ma być zmniejszona o 50 procent w czasie, kiedy osoba z niepełnosprawnością będzie korzystała z usług realizowanych w:
- placówce oświatowej niezapewniającej całodobowej opieki,
- środowiskowym domu samopomocy,
- klubie integracji społecznej,
- centrum integracji społecznej,
- klubie samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi,
- warsztacie terapii zajęciowej,
- innym niż wymienione w pkt 1-6 ośrodku wsparcia lub placówce, zapewniających wsparcie dzienne.
Zgodnie z treścią projektu asystencja osobista nie będzie mogła być wykonywana jednocześnie:
- z usługami opiekuńczymi i ze specjalistycznymi usługami opiekuńczymi,
- z zatrudnieniem wspomaganym,
- ze świadczeniami szpitalnymi,
- ze wsparciem w ramach warsztatów terapii zajęciowej.
- z usługą w ramach hospicjum domowego,
- z innymi usługami wskazanymi w ustawie.
Jak wziąć udział w konsultacjach?
W celu wzięcia udziału w konsultacjach wystarczy wypełnić formularz dostępny na stronie Niepelnosprawni.gov.pl, a następnie wysłać go na adres e-mail: asystencja.konsultacje@mrpips.gov.pl.
Na uwagi Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej czeka do 15 stycznia 2025 roku włącznie.
Z treścią całego projektu o asystencji osobistej można zapoznać się tutaj.
Opracowano na podstawie: http://www.niepelnosprawni.pl/ledge/x/2460387.