Pełnoprawna niepełnosprawność

marcinl, 21 październik, 2014 - 09:03
Ewelina Węglewska

Początek jesieni obfitował w różnorakie konferencje. 27 września odbyła się w Poznaniu konferencja zorganizowana przez Naczelną Radę Adwokacką /NRA/ wraz z Komisją Praw Człowieka przy NRA, we współpracy z Biurem Rady Europy w Polsce oraz Wydziałem Prawa i Administracji UAM.

 

W konferencji, której tematem były prawa osób z niepełnosprawnością udział wzięli eksperci z dziedziny praw osób niepełnosprawnych – pracownicy naukowi, prawnicy, ale również przedstawiciele organizacji pozarządowych, Służby Więziennej, pedagodzy i lekarze.

 

Program konferencji skoncentrował się na przedstawieniu międzynarodowych standardów ochrony praw osób z niepełnosprawnościami wyznaczanych przez Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka czy Europejską Kartę Społeczną oraz odniesieniu go do obowiązujących w Polsce przepisów prawnych i praktyki ich stosowania.


Podczas spotkania zostały poruszone m.in. kwestie polskich i międzynarodowych standardów ochrony praw osób z niepełnosprawnościami, opiece socjalnej przysługującej osobom z niepełno sprawnościami.

 

Konferencja tłumaczona była na język migowy.

 

Konferencję otworzył Andrzej Zwara - prezes NRA. Na początku podkreślił wysoką frekwencję, sala poznańskiego Collegium Iuridicum Novum wypełniona była po brzegi. Mówca zwrócił uwagę, że niepełnosprawność w różnym stopniu i na różnym etapie życia, może dotyczyć każdego. Obowiązkiem społeczeństwa jest zabezpieczyć pełnię praw osobom z niepełnosprawnościami, w czym jest szczególna rola adwokatów. W kwestii pełnoprawności osób z niepełnosprawnościami jest jeszcze wiele do zrobienia - mówił.

 

Gości przywitał również Roman Budzinowski - dziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Z dumą opowiadał o swoim wydziale, gdzie nie ma barier architektonicznych. Zapowiedział też wprowadzenie szkolenia dla studentów z podstaw języka migowego.

 

Maciej Gutowski, dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Poznaniu, podkreślał jak duże znaczenie ma zorganizowanie przez Naczelną Radę Adwokacką konferencji o prawach osób z niepełnosprawnościami. Wyraził nadzieję, że nadejdzie czas, gdy podobne debaty nie będą już potrzebne a wszystkie drzwi  staną otworem przez osobami z niepełnosprawnościami.

 

Gości witali też dr Hanna Machińska, dyrektor Biura Rady Europy w Polsce, Mikołaj Pietrzak, przewodniczący Komisji Praw Człowieka przy NRA, a Magdalena Boruc odczytała list Jarosława Dudy, pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych, który nie mógł przybyć osobiście.

 

Konferencja podzielona była na trzy części. W pierwszym panelu omawiano międzynarodowe standardy ochrony praw osób z niepełnosprawnosciami.

 

Mnie szczególnie zainteresowało wystąpienie prof. zw. dr hab. Jana Sandorskiego, z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu,  który w swoim wystąpieniu mówił nie tylko o osobach z niepełnosprawnościami, ale też o osobach starszych. Zwrócił uwagę na fakt, że nie każda osoba starsza jest niepełnosprawna i nie każda osoba niepełnosprawna jest osobą starszą. Obie grupy, z punktu widzenia statystyki, mają jednak w skali światowej jedną wspólną cechę – odnotowywany jest ich gwałtowny przyrost.

Profesor przytoczył podstawowe prawa człowieka o szczególnym znaczeniu dla osób starszych i niepełnosprawnych. W swoim wystąpieniu prof. Sandorski zwrócił uwagę na nieratyfikowanie przez Polskę protokołu fakultatywnego do Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, który umożliwia wnoszenie skarg do Komitetu Praw Osób Niepełnosprawnych. Jednocześnie prelegent  skrytykował przystąpienie  przez Polskę do protokołu brytyjskiego do Traktatu z Lizbony, który ograniczył stosowanie całości przepisów Karty praw podstawowych dla obywateli Wielkiej Brytanii i Polski.

 

Dr Hanna Machińska mówiła o działaniach Rady Europy w obszarze ochrony i wspierania osób z niepełnosprawnościami. Plan działań obejmuje politykę antydyskryminacyjną, ochronę praw człowieka i zasadę minimalizacji skutków niepełnosprawności poprzez aktywne wspieranie zdrowego, bezpiecznego funkcjonowania osoby z niepełnosprawnościami. Dąży się do tego, by osoby te uczestniczyły w życiu politycznym i publicznym, w życiu kulturalnym, miały dostęp do edukacji i zatrudnienia. Likwidowane są bariery architektoniczne i transportowe, poszerzany dostęp do opieki zdrowotnej, rehabilitacji, ochrony socjalnej i prawnej.

 

W drugim panelu, bardziej „praktycznym” poruszano problemy dostępu osób z niepełnosprawnościami do opieki medycznej, edukacji i opieki asystenckiej.

 

Jako pierwszy mówił dr n.med. Krzysztof Kordel z Katedry i Zakład Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Według niego, największym problemem jest brak świadomości i mentalności wyjścia naprzeciw potrzebom osób z niepełno sprawnościami i powszechne przekonanie, że osoba niepełnosprawna należy do „trudnych” pacjentów.

 

Prof. Anna Firkowska-Mankiewicz z Instytutu Filozofii i Socjologii Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej mówiła o dostępie do edukacji osób z niepełnosprawnościami. Swoje wystąpienie rozpoczęła od cytatu „Szkoła dobra dla dzieci ze specjalnymi potrzebami jest lepszą szkołą dla wszystkich” – autorstwa Bengta Lindquista.

 

W swoim wystąpieniu prof. Firkowska-Mankiewicz przedstawiła przemiany w myśleniu o edukacji osób z niepełnosprawnościami: od segregacji przez integrację do włączenia. Prelegentka przyznała, że nauczyciele są oporni wobec zmian – 75 proc. z nich twierdzi, że dzieci z niepełnosprawnościami powinny uczęszczać do szkół specjalnych.

 

Kolejnym prelegentem był senator RP Jan Filip Libicki, przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Osób Niepełnosprawnych. Sam jest osobą z niepełnosprawnościami od urodzenia. Poruszył problem dostępności do opieki asystenckiej. Zdaniem senatora, rozwiązania prawne nie są najgorsze, gorzej jest z ich egzekucją.

 

Sędzia Dorota Goss-Kokot, z III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, przedstawiła sytuację rencistów. Przypomniała, że na początku lat 90-tych przyznawano renty dość szeroko, jako niwelowanie skutków transformacji – renty miały chronić przed bezrobociem. W ostatnich latach jednak rencistów ubywa – głównie ze względu na to, że są one odbierane. Zdolność do pracy oceniają lekarze biegli sądowi, a ich orzecznictwo przestało być liberalne. W ocenie prelegentki, odbieranie tych świadczeń może być krzywdzące.

 

W trzecim panelu o rehabilitacji osób z niepełnosprawnością mówił prof. dr hab. Stanisław Kowalik, kierownik Katedry Kultury Fizycznej Osób Niepełnosprawnych Akademii Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu.

 

Przedstawił on dwa obowiązujące modele rehabilitacji – model angielski – polegający na otaczaniu opieką osoby niepełnosprawne, dostarczanie im technologii towarzyszących, tworzenie pro rehabilitacyjnego środowiska społecznego i model polski – polegający na odtwarzaniu utraconych funkcji fizycznych i psychicznych, kompleksowości oddziaływań usprawniających i włączanie rodziny w proces rehabilitacji.

 

Zdaniem prelegenta w Polsce celem rehabilitacji jest zwalczanie procesu dehumanizacji osób niepełnosprawnych i zwiększanie szans na ich zatrudnienie. Celem jest też zwiększenie troski w stosunku do rodzin posiadających dzieci niepełnosprawne. Zdaniem profesora, w procesie rehabilitacji globalizacja oraz ideologia i poprawność myślenia, że wszyscy są równi, miewa szkodliwy skutek. Jego zdaniem, nie można myśleć o osobach z niepełnosprawnościami w czarno-białych, wyrównujących kategoriach.

 

Wielu przybyłych na poznańską konferencję ze szczególną uwagą wysłuchało wystąpienia Anny Błaszczak, zastępcy dyrektora Zespołu Prawa Konstytucyjnego i Międzynarodowego z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, która mówiła o sytuacji osób ubezwłasnowolnionych w Polsce. Powiedziała, że w naszym kraju jest 77 639 osób ubezwłasnowolnionych. Każdego roku składanych jest ok. 13 tys. wniosków o ubezwłasnowolnienie. W 2013 roku zaledwie w 12 sprawach orzeczenie zostało zmienione a w 21 uchylone. Zdaniem prelegentki spowodowane to jest tym, że osoby ubezwłasnowolnione się nie skarżą. Podkreślała też, że system ubezwłasnowolnienia w Polsce rozmija się z prawami osoby ubezwłasnowolnionej wg Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami.

 

Do ciekawszych zaliczyłabym również głos płk mgr Lidia Olejnik, dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w Opolu, która mówiła o funkcjonowaniu osób z niepełnosprawnością w warunkach izolacji więziennej. Przypomniała podstawę prawną: Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych i Kodeks Karny Wykonawczy. Według płk mgr Olejnik warty uwagi jest zakład karny nr 2 w Strzelcach Opolskich, gdzie są cele przystosowane dla skazanych z niepełnosprawnościami.

 

Jako ostatnia wystąpiła Karolina Kędziora -  wiceprezeska Polskiego Towarzystwa Prawa Antydyskryminacyjnego. Mówiła ona o narzędziu wspierania rynku pracy osób z niepełnosprawnościami, jakim jest racjonalne usprawnienie. Podkreślała, że zgodnie z ustawą o wdrożeniu niektórych przepisów unii europejskiej w zakresie równego traktowania, pracodawca ma obowiązek wprowadzać racjonalne usprawnienia. Warunki pracy muszą być odpowiednie dla potrzeb pracownika z niepełnosprawnością.

 

Po każdym panelu przewidziano czas na pytania z sali, których nie brakowało.

 

Konferencję zakończył Mikołaj Pietrzak, który podziękował wszystkim za udział w niej. „Szkoda, że nie udało się poruszyć wszystkich tematów, ale to sygnał, że podobne konferencje powinny odbywać się częściej” – stwierdził, a pisząca te słowa z pełną odpowiedzialnością może powiedzieć, że „Pełnoprawna niepełnosprawność”, to jedna z ciekawszych i sprawnie przeprowadzonych konferencji, na jakich była w ostatnim czasie.

0 komentarzy

Dodaj nowy komentarz