Muzyka kluczem do rozwoju dzieci z autyzmem oraz innymi trudnościami

marcinl, 5 luty, 2018 - 21:17
Anna Barałkiewicz

Muzykoterapia sprawdza się w pracy z każdą osobą, niezależnie od wieku, pochodzenia, płci, schorzeń, czy wykształcenia. Zbawiennie wpływa na sferę psychosomatyczną człowieka, poprawiając ogólnie obszary: motoryczny oraz emocjonalny z poznawczym. Usprawnia tym samym koordynację, komunikację, a także - proces uczenia się. Terapia poprzez muzykę wspiera leczenie jednostki w taki sposób, aby osiągnęła lepszą, jakość życia. Ten rodzaj terapii stanowi proces leczenia muzyką, wszechstronnie wspierając organizm. Obejmuje także działania związane z samym muzykowaniem, przy okazji mogąc pełnić rolę zabawy zwłaszcza dla dzieci z wielorakimi zaburzeniami.

 

Jednym z nich, gdzie muzykoterapia okazuje się niezwykle pomocna w leczeniu, jest autyzm, który przejawia się utrudnioną komunikacją międzyludzką, zmniejszoną zdolnością tworzenia odpowiednich relacji społecznych oraz problemami w sferze emocjonalnej i poznawczej.  Rozwój dzieci autystycznych często jest nieharmonijny, tzn. przebiega różnie we wszystkich sferach funkcjonowania. Dzięki aktywnościom muzykoterapeutycznym mają one szansę nabyć praktyczne zachowania we wspomnianych obszarach komunikacji, koncentracji, percepcji słuchowej, bądź motorycznej.

 

Potwierdzono naukowo, że dzieci te wykazują znaczącą preferencję stymulacji muzycznej ponad wzrokową, wybieraną przez dzieci zdrowe, stąd muzyka silnie na nie wpływa, co widoczne jest w ich graniu, tworzeniu i słyszeniu.

 

Ponadto, wielu badaczy wykazało, że dzieci autystyczne niezwykle interesują się muzyką i jej wykonywaniem, odbierając ją w sposób inny w porównaniu do dzieci prawidłowo rozwijających się. Stwierdzono również, że autyści reagują intensywniej na muzykę niż na inne stymulacje słuchowe, wykazując specyficzną reakcję na słyszane dźwięki, czy odgłosy.

 

Zauważono też jak „ważnym elementem muzycznym dla tych dzieci jest rytm. To czynnik porządkujący, powtarzający się przez pewien okres czasu, a zatem przewidywalny - a dzięki temu mogący dawać poczucie bezpieczeństwa (…) Poza tym, rytm często stanowi dla dzieci autystycznych możliwość rozładowania nagromadzonego napięcia, dlatego też wykazują one nim szczególne zainteresowanie. Czynnik rytmiczny może wpływać na poczucie kontroli i opanowania u tych dzieci. Dodatkowo, swobodna gra na instrumentach z terapeutą sprawia, że stopniowo uczą się naśladować (rodzaj gry, sposób wydobywania dźwięków) oraz powtarzać odpowiednie wzorce muzyczne, potrzebne w komunikacji niewerbalnej.” Muzykoterapia angażuje rozwój wspólnego doświadczenia muzycznego pomiędzy pacjentem a terapeutą, gdzie muzyka, która jest tworzona reprezentuje nie tylko osobowość i nastrój zarówno klienta jak i terapeuty, ale i również ich nieświadome uczucia i myśli.

 

„Improwizacja instrumentalna lub wokalna (śpiewanie piosenek, samogłosek, naśladowanie dźwięków) wyzwala spontaniczną aktywność u dzieci. Obserwując te zachowania, terapeuta wykorzystuje zdolności muzyczne dziecka, jego przeżycia, współuczestnicząc i porządkując je w muzycznym działaniu (…) Przetwarzanie z kolei materiału muzycznego wpływa na zapamiętywanie schematów, ale jednocześnie daje możliwość modyfikowania go stopniowo, przyzwyczajając dzieci autystyczne do zmian.”

 

W trakcie zróżnicowanych zajęć, dziecko autystyczne częściej przejawia inicjatywę, stopniowo wyzbywając się niewłaściwych nawyków takich jak uporczywe patrzenie w okno, więc lepiej uczestniczy w ćwiczeniach.  W czasie muzycznych aktywności współpracuje z rówieśnikami. Jego stosunek do innych znacznie się poprawia, dąży do kontaktów międzyludzkich. Wielu muzykoterapeutów zaznacza, że stosowanie licznych metod muzykoterapeutycznych u tych dzieci poprawiało i wzmacniało: relacje interpersonalne, sferę emocjonalną, koordynacje ruchową, świadomość własnego ciała, umiejętności komunikacyjne i językowe. Ponadto piosenki, w których występowało imię dziecka wywoływały u niego radość i dawały mu poczucie bezpieczeństwa. „Zabawy muzyczno - ruchowe stały się formą dziecięcej zabawy, w której ujawniały się elementy integracji, pełnej satysfakcji i radości.” Żeby zaistniały te wspierające rozwój efekty, uczestnicy sesji przede wszystkim muszą czuć się komfortowo a także mieć możliwość rozwijania pewności siebie. Okres wykonywanych badań nie wykazał radykalnych zmian i dlatego zdaniem muzykoterapeutów ta forma terapii powinna być prowadzona długofalowo i znacznie częściej niż raz w tygodniu.

 

Arteterapeuta, Sara Knapik-Szweda podkreśla jednak, że pomimo krótkiego okresu realizowanych przez siebie badań, dziecko nimi objęte wykazało poprawę w wyżej wymienionych aspektach rozwojowych, co wskazuje na dużą skuteczność właśnie tego podejścia terapeutycznego, a co szczególnie ważne, przeprowadzonego w atrakcyjnej dla niego formie.

 

Więcej informacji można znaleźć tutaj i tutaj.

0 komentarzy

Dodaj nowy komentarz