Wydarzenia sprzed wieku, czyli o końcu zaborów

marcinl, 7 listopad, 2018 - 10:26
Tomasz Wojczak

Z okazji 100 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości prezentujemy cykl artykułów historycznych o wydarzeniach sprzed wieku.

 

Pierwsza wojna światowa rozpoczęła się w roku 1914. Jej początek wzmocnił aspiracje niepodległościowe Polaków. Rozwijały się one w miarę rozwoju sytuacji na frontach w ciągu następnych wojennych lat.

 

W akcie 5 listopada 1916 roku Niemcy i Austro-Węgry zadeklarowały powołanie do życia państwa polskiego. Rewolucje w Rosji mające miejsce w roku 1917 przyniosły korzystne dla Polski zmiany na wschodzie, ponieważ upadł carat i dzięki temu jedno z zaborczych państw zostało osłabione. W powstałej dzięki temu sytuacji zachodni sprzymierzeńcy Rosji - Anglicy i francuzi zaczęli z większym zainteresowaniem traktować sprawę Polski. W orędziu amerykańskiego prezydenta Wilsona utworzenie niepodległej Polski w jej etnicznych granicach zostało uznawane za jeden z warunków zakończenia wojny.

 

Polacy w pełny sposób wykorzystali szanse niepodległościowe ze zmiany układu sił w polityce międzynarodowej wywołanej przez wojnę. Już w sierpniu 1914 r. socjalista i rewolucjonista Józef Piłsudzki dzięki Pomocy uzyskanej od Austriaków rozpoczął działania wojenne. Wpierw utworzył kampanię kadrową, następnie brygady słynnych Legionów, a w końcu również i Polską Organizację Wojskową, która działała konspiracyjnie. Natomiast Narodowa Demokracja, której przywódcy łączyli odrodzenie się Polski z Rosją utworzyli Legion Puławski, który przez kilka miesięcy brał udział w działaniach wojennych. W 1917 roku na terytorium Francji powstała Błękitna Armia złożona z jeńców z armii państw centralnych i polskich emigrantów.

 

W artykule tym pokazana została ogólna sytuacja międzynarodowa dla sprawy odzyskania przez Polskę niepodległości oraz najważniejsze polskie organizacje wojskowe, które wzięły udział w działaniach wojennych. W następnym artykule zaprezentujemy aktywność dyplomatyczną polaków i sytuację na ziemiach polskich począwszy od października 1918 roku.

 

Cykl artykułów opracowano na podstawie książki Andrzeja Piaseckiego zatytułowanej Wiek burzy i spokoju. Kalendarium dziejów polski 1918- 2018., wydanej przez PWN.

0 komentarzy

Dodaj nowy komentarz