Wielki Czwartek

marcinl, 13 kwiecień, 2017 - 09:03
Tomasz Wojczak

Z okazji Świąt Wielkanocnych prezentujemy cykl artykułów poświęconych zwyczajom świątecznym Wielkiego Tygodnia.

 

W Wielki Czwartek zaprzestawano aż do Wielkiej Soboty używania wszelkiego rodzaju dzwonków i dzwonów w kościołach. Serca dzwonów zawiązywano sznurami lub lnianymi pakułami, po to by nawet przypadkowo nie wydały z siebie dźwięku. Po zakończeniu mszy wynoszono z kościołów wszystkie dekoracje, świece i kwiaty. Czynności te według Witolda Przewoźnego miały podkreślić następowanie czasu smutku i powagi. Czynności te miały również przypominać o nastroju powagi i dawnym odpędzaniu złych mocy. Dźwięk hałaśliwych klekotów, z którymi po wsi biegli chłopcy znany jest do dziś w wielu wielkopolskich wsiach. We wsi Bukowiec Górny tradycja klekotania sięga bardzo dawnych czasów. W kronice tamtejszego kościoła zapisy jego dotyczące pochodzą jeszcze z XVIII wieku. W czwartek o 18:00 ruszają tzw. wyścigi klekotów zgodnie z tym, co pisze Witold Przewoźny i są kontynuowane czterokrotnie w Wielki Piątek i w Wielką Sobotę rano. Przed zakończeniem wyścigów klekotów chłopcy chodzili po domach i prosili o jaja.

 

Według Witolda Przewoźnego w Wielki Czwartek odwoływano się również do prastarej wiary w magiczną moc wody. Nabierała ona w tym dniu mocy oczyszczania i odpędzania złych mocy. Należało skorzystać z tego przeświadczania i dlatego też ludzie zanurzali się w Wielki Czwartek lub Piątek w stawach lub strumykach.

 

W Wielki Czwartek dla upamiętnienia wydarzeń z wieczernika istniał zwyczaj obmywania stóp dwunastu mężczyznom. Mycie nóg przez dostojników kościoła lub władców świeckich było metaforą odwrócenia prastarej hierarchii świata. Ponadto tego dnia rano według Witolda Przewoźnego odprawiano tzw. Mszę Krzyżma Świętego w kościele katedralnym. W jej trakcie biskupi błogosławili olejki dla chorych i katechumenów oraz konsekrowali święte krzyżmo. Wieczorem odprawia się również uroczystą Mszę Wieczerzy Pańskiej, rozpoczynająca tzw. Triduum Paschalne.

 

Opracowano na podstawie książki Witolda Przewoźnego, Wielkopolskie zwyczaje i obrzędy doroczne. Wiosna. Od popielca po kwiatowe dywany, Wielkopolskie Zeszyty Folkloru, Wydawnictwo WBPiCAK 2012.

0 komentarzy

Dodaj nowy komentarz