Wielka Środa

marcinl, 12 kwiecień, 2017 - 10:12
Tomasz Wojczak

Z okazji Świąt Wielkanocnych prezentujemy cykl artykułów poświęconych zwyczajom świątecznym Wielkiego Tygodnia.

 

Według Witolda Przewoźnego w Wielką Środę oraz podczas kolejnych dni Wielkiego Tygodnia jeszcze pod koniec XIX wieku praktykowano tzw. grzebanie żuru. Polegało ono na tłuczeniu garnków zawierających popiół lub żur. Był to specyficzny zwyczaj oznaczania kończącego się Wielkiego Postu i zarazem w związku z nadchodzącą wiosną pożegnania jałowej i mało smacznej polewki.

 

Zgodnie ze starym obyczajem, którego relikty najdłużej zachowały się na ziemi rzeszowskiej, w Wielką Środę rolnicy święcili swe pola wodą, by otrzymać z nich dobre plony. Na granicach wsi rozpalano ogniska w celu zabezpieczenia się przed pożarami. Witold Przewoźny pisze, że w dniu tym w kościołach całej Polski odprawiane były msze zwane Ciemną jutrznią. W wielu regionach naszego kraju aż po kres XIX wieku etnografowie odnotowywali obrzęd w trakcie, którego topiono, wieszano lub palono Judasza. W niezwykle widowiskowy sposób sporządzoną kukłę reprezentującą tego zdrajcę wynoszono i obchodzono z nią całą wieś, po to by dokonać na niej symbolicznej egzekucji. Zgodnie z dawnymi obyczajami według Witolda Przewoźnego w Wielką Środę trzeba było zakończyć świąteczne porządki symbolicznie paląc miotłę. Po czym wykonywano jedynie prace związane z przygotowywaniem potraw oraz rekwizytów i dekoracji świątecznych.

 

Opracowano na podstawie książki Witolda Przewoźnego, Wielkopolskie zwyczaje i obrzędy doroczne. Wiosna. Od popielca po kwiatowe dywany, Wielkopolskie Zeszyty Folkloru, Wydawnictwo WBPiCAK 2012.

0 komentarzy

Dodaj nowy komentarz