Wielka Sobota

marcinl, 15 kwiecień, 2017 - 08:43
Tomasz Wojczak

Z okazji Świąt Wielkanocnych prezentujemy cykl artykułów poświęconych zwyczajom świątecznym Wielkiego Tygodnia.

 

Według Witolda Przewoźnego w polskich tradycjach świątecznych Wielka Sobota jest dniem błogosławienia żywiołów - zwłaszcza zaś ognia i wody oraz świecenia pokarmów. W dawnych czasach przed kościołami wzniecano ogniska, których płomienie były święcone przez księdza. Od ognia zapalano paschał, który następnie uroczyście wnoszono do kościoła. Zwyczaj ten tu i ówdzie przetrwał do dziś. Dawniej jednak na wsiach odpalano świecie lub głownie z poświęconego ogniska. Używano też hubek by poświęcony ogień łatwiej przenieść do domu. W swych domostwach ludzie uroczyście rozpalali ogień pod kotliną oraz naftowe lampy.

 

Zdaniem Przewoźnego powszechnym zwyczajem było obchodzenie domostwa i całego obejścia z rozpalonym żarem i wonnymi ziołami. Okadzano w ten sposób przestrzeń w sposób magiczny po to by przebłagać duchy i zagwarantować sobie bezpieczeństwo i ochronę.  Z tych też powodów przynoszono w Wielką Sobotę poświęconą wodę z kościołów i kropiono nią szczodrze domostwa, budynki i domostwa gospodarskie. Wodę przyniesioną do domu Wielką Sobotę przechowywano aż do Świat Bożego Narodzenia, gdy ksiądz nawiedzał swych parafian kolędując. W Wielką Sobotę w niektórych regionach Wielkopolski święcono także gałązki cierniowe, które następnie palono a ich tlące się resztki zatykano w polu. Praktyka ta zapobiegać miała szkodnikom.

 

Opracowano na podstawie książki Witolda Przewoźnego, Wielkopolskie zwyczaje i obrzędy doroczne. Wiosna. Od popielca po kwiatowe dywany, Wielkopolskie Zeszyty Folkloru, Wydawnictwo WBPiCAK 2012.

0 komentarzy

Dodaj nowy komentarz