Konstytucja 3 Maja - pomnik polskości

marcinl, 27 kwiecień, 2018 - 22:28
Tomasz Wojczak

Zdaniem znanego historyka - Jacka Staszewskiego Konstytucja 3 Maja nie była dokumentem doskonałym.

 

Jednakże entuzjazm zwolenników reform z powodu uchwalenia Konstytucji 3 Maja był tak duży, że przytłumił wszystkie niedostatki i wady tego dokumentu. Ów stan euforii spowodował zdaniem Staszewskiego, że posłowie nie zwrócili uwagi na związane z nim naruszenie prawa. Ponadto posłowie przekroczyli obowiązujące ich instrukcje. Konstytucja 3 Maja jest jednak pomnikiem polskiego prawodawstwa - pierwszą obowiązującą na naszym kontynencie ustawą zasadniczą. Przypomnijmy korzystając z opracowań Jacka Staszewskiego, Jerzego Topolskiego i Normana Daviesa okoliczności uchwalenia tego dokumentu, z którego my Polacy możemy być dumni.

 

Korzystając z tego, część posłów wyjechała z Warszawy w której odbywał się sejm na święta Wielkanocne obóz reformatorski przygotował zamach stanu. Od posłów popierających króla Stanisława Augusta Poniatowskiego odebrano w nocy z dnia 2 na 3 maja 1791 zobowiązanie do poparcia dokumentu. Zebrano wówczas 83 podpisy, dzięki czemu uzyskano większość wśród posłów przebywających w Warszawie. Następnie zwołano dnia 3 maja posiedzenie sejmu, na którym obecnych była 150 posłów, co stanowiło około połowy składu izby. Po całodniowych obradach, przeciąganych protestami opozycji, ostatecznie uchwalono konstytucję. Protesty te miały gwałtowny charakter. Poseł Suchorzewski, chciał nawet zabić własnego syna byle nie żył w niewoli, która jego zdaniem była równoznaczna z wprowadzeniem ustawy zasadniczej.

 

Ustawa ta składała się z 11 artykułów. Przy czym warto zauważyć zdaniem Jacka Staszewskiego, że artykuł 3 stanowił w całości powtórzenie Prawa o Miastach, które zostało uchwalone wcześniej. Artykuł pierwszy uznawał religię katolicką za panującą w Polsce. Mimo tego, że zakazywał odstępowania od niej, to pozwalał na istnienie w ówczesnej Rzeczypospolitej innych wyznań. Artykuł drugi potwierdzał przywileje szlacheckie, jednakże zawierał bardzo silnie zaakcentowany nacisk na obwiązki szlachty wobec Polski. Artykuł czwarty dotyczył sprawy włościan i był najbardziej zachowawczym w całym dokumencie. Artykuł kolejny dotyczył rozdziału władz, szósty regulował kwestie związane z funkcjonowaniem sejmu. Artykuł siódmy dotyczył władzy króla, który odtąd miał być głową państwa pozbawioną uprawnień osobistych. W kolejnych artykułach zawarte zostały regulacje związane z funkcjonowaniem sądów, których stanowy charakter utrzymano, uregulowaniem spraw związanych z regencją po śmierci króla, wprowadzono regulacje związane z wychowaniem dzieci królewskich oraz określono zasady funkcjonowania sił zbrojnych.

 

Reasumując powyższe rozważania, wypada stwierdzić, że Konstytucja 3 Maja to nie tylko pomnik polskiego prawodawstwa, lecz również myśli oświeceniowej, z którego my Polacy możemy być dumni.

0 komentarzy

Dodaj nowy komentarz