Źle orzekają o niepełnosprawności

pionadmin, 15 grudzień, 2005 - 10:21
Łukasz Cholewicki

Ciekawe wnioski zawiera raport Najwyższej Izby Kontroli, dotyczący funkcjonowania systemu orzecznictwa lekarskiego dla celów rentowych oraz systemu orzekania o niepełnosprawności. Nieprawidłowości wykryto w 90% zbadanych placówek.

Kontrolę przeprowadzono na przełomie 2004/2005 roku. Wnioski są jednoznaczne. Jak stwierdza raport (opublikowany na stronach http://bip.nik.gov.pl/pl/bip/wyniki_kontroli_wstep/inform2005/2005143) - oba systemy orzekania rentowego i o niepełnosprawności są nieefektywne, nie działają aktywizująco na osoby niepełnosprawne, a postępowanie orzecznicze nie gwarantuje, że przyznawane świadczenia są adekwatne do faktycznych możliwości ubezpieczonych do wykonywania pracy lub uczestniczenia w życiu społecznym. Z ustaleń kontroli wynika również, że zarówno przez lekarzy leczących, jak i lekarzy orzeczników ZUS, wciąż niedoceniana jest rola rehabilitacji w procesie leczenia, wobec czego zasada właściwej kolejności działań, czyli: prewencja – rehabilitacja – kompensacja, nie jest przestrzegana.

Lista zarzutów kierowanych pod adresem powiatowych placówek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest długa. Na liście „grzechów” ZUS-u jest i niegospodarność (np. w latach 2002-2004 środki przeznaczone na rehabilitację leczniczą nie zostały w pełni wykorzystane, w roku 2004 zaś zmniejszyły się o 20%) jak i nierzetelność przy wydawaniu orzeczeń. Kontrola wykazała, że w 60 - 65 % objętych badaniem oddziałach analizowane pod względem formalno-prawnym orzeczenia sporządzane były nierzetelnie. Co więcej, w co najmniej 30 % badanych oddziałach główni lekarze orzecznicy ZUS dopuszczali do orzekania przez lekarzy nieprzeszkolonych w zakresie orzecznictwa.

NIK stwierdziła w ponad 90 % objętych kontrolą powiatowych zespołach nieprawidłowości w ich działalności:

- W ponad 60 % objętych kontrolą zespołów część orzeczeń (nawet do 20 % objętych badaniem) została wydana z naruszeniem zasady legalności, bowiem wchodzący w skład zespołów członkowie nie posiadali wymaganych przepisami kwalifikacji, czy też nie posiadali zaświadczeń uprawniających do orzekania.

- W ponad 70 % badanych jednostek przewodniczący składu orzekającego był specjalistą w dziedzinie nieodpowiedniej do schorzenia wnioskodawcy co było niezgodne z aktami wykonawczymi do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

- W 70 % badanych jednostek stwierdzono przypadki nierzetelności w postępowaniu orzeczniczym:

- uzasadnienia orzeczeń nie odpowiadały wymogom określonym w aktach wykonawczych do ustawy o rehabilitacji,

- zespoły (40 % objętych badaniem) nie weryfikowały informacji zawartych we wniosku, a dotyczących sytuacji zawodowej lub kwalifikacji osoby zainteresowanej, jak też nie wymagały dokumentów potwierdzających ww. dane,

- powszechnym zjawiskiem – stwierdzonym w toku kontroli - było nie uszczegółowienie w orzeczeniach niezbędnego w danym przypadku zakresu wskazań dotyczących zatrudnienia, szkoleń, rehabilitacji, tak więc wątpliwość budzi przydatność tego typu orzeczeń, które nie stanowiły dostatecznego źródła wiedzy dla osoby zainteresowanej oraz dla przyszłych świadczeniodawców (m. in. ośrodki pomocy społecznej, pracodawcy).

Pełna wersja raportu dostępna jest w biuletynie informacyjnym Najwyższej Izby Kontroli (http://bip.nik.gov.pl/pl/bip/wyniki_kontroli_wstep/inform2005/2005143). Zachęcam do tej pouczającej lektury.

0 komentarzy

Dodaj nowy komentarz